Tảo tháp: Nét đẹp "Uống nước nhớ nguồn" nơi Thiền môn
Khi những cơn gió lạnh mùa đông dần nhường chỗ cho hơi ấm thanh tân của mùa xuân, cũng là lúc nhịp sống thiền môn trở nên hối hả nhưng đầy tự tại trong công tác chuẩn bị đón Tết. Giữa không khí ấy, nghi lễ Tảo tháp nổi bật lên như một điểm son văn hóa, thắt chặt sợi dây tâm linh giữa các thế hệ hành giả.
Từ Tục Tảo Mộ Đến Nghi Lễ Tảo Tháp
Nếu đời sống thế tục có tục tảo mộ để thăm nom phần mộ tổ tiên, thì trong chốn cửa Thiền, tảo tháp là một sinh hoạt truyền thống không thể thiếu. Cả hai đều gặp nhau ở cội nguồn đạo lý “Ẩm thủy tư nguyên” (Uống nước nhớ nguồn), nhưng tảo tháp mang trong mình những sắc thái tâm linh đặc thù của Phật giáo:
Tinh thần Tri ân và Báo ân: Đây là dịp để hàng hậu học bày tỏ lòng tôn kính vô biên đối với chư vị Tổ sư, các bậc tiền bối hữu công đã dày công khai sơn phá thạch, giữ gìn và hoằng dương chánh pháp.
Sự gắn kết tông môn: Nghi thức này nhắc nhở mỗi hành giả về nguồn gốc của dòng phái, về công hạnh của người đi trước, từ đó tiếp thêm năng lượng cho lộ trình tu học phía trước.
Một Pháp Sự Trang Nghiêm
Không đơn thuần là việc quét dọn, chỉnh trang các bảo tháp, tảo tháp trong Phật giáo Việt Nam được nâng tầm thành một pháp sự trang trọng. Giữa không gian tĩnh lặng, khói hương quyện tỏa, việc chăm sóc nơi an nghỉ của các bậc tôn túc trở thành một bài học thực tế về sự tiếp nối:
"Mỗi viên gạch được lau chùi, mỗi ngọn cỏ được phát quang đều chứa đựng niềm hiếu kính, biến hành động lao tác thành một thời khóa tu tập đầy định tâm."
Giá Trị Tâm Linh Bền Vững
Tảo tháp giúp xóa nhòa khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại. Qua nghi lễ này, hình bóng của các bậc tiền nhân như hiện hữu gần gũi hơn, nhắc nhở hậu thế rằng: Đạo pháp chỉ có thể trường tồn khi mạch nguồn tri ân luôn được khơi chảy. Đây chính là nét đẹp nhân văn, là cầu nối tâm linh thiêng liêng giúp bảo tồn cốt cách của Phật giáo Việt Nam qua bao thế hệ.
